Kurator: S. Çağatay Özkefeli
Sənətçilər: Elif Zaim
"Tək istədiyim, ən azından bir damla mürekkəbin sərbəst yayılmasını izləməkdi." Kozmos & Kaos bu sadə istəkdən doğdu. Özümü həddindən artıq sıxılmış, məhdudlaşdırılmış hiss etdiyim bir dövrdə fırçanı suya toxundudum və mürekkəbin yayılışını izləyərkən məni ürkütən bir şeyə şahid oldum: bir damla mürekkəb belə heç azad deyildi. Yalnız suyun icazə verdiyi qədər, yalnız mənim islatdığım səthin sərhədlərinə qədər yayılırdı. Hər damla mənim kimi bir fərd kimiydi; suyun axışına qapılan, amma görünməz sərhədlərin içində hərəkət etməyə çalışan. Onları yan-yana düzdüyümdə icmalar meydana çıxmağa başladı: sərhədləri müəyyən, ritmləri ortaq. O an həm öz sıxılmışlığımı, həm də içində yaşadığım dünyanın qəribə düzenine necə qapılıb getdiyimi izləmiş oldum. Kozmos & Kaos məhz bu səbəbdən, azadlıq ilə sərhəd arasındakı gərginliyi artıq istehsal mərhələsində görünür edən bir seriya kimi quruldu. Seriyanın yer-yer meydana çıxan ənənəvi motivləri yalnızca bəzək deyil; tanınmış istehsal biçimlərini, köklü düzənləri və gücün özünü görünür etdiyi vasitələri işarə edən bir vizual dil. Bu motivlər həll olur; həndəsi ya da üzvi soyut formalara çevrilərək sürətlənən, parçalanan, durmadan yenilənən bir dünyaya göndəriş edir. Uzaqdan baxıldıqda belə köhnənin qırıldığı, gücün və təmsilin başqa formalara büründüyü görünür. Bir kompozisiya içində çəkdiyim sərhədlər də salt estetik bir seçim olaraq qalmadı; fərqli sistemləri təmsil edən icmalar kimi ayrışmağa başladı. Hər əsər əslində tək bir səthde üç mərhələni birlikdə daşıyır: ənənəvi motivlərin qurduğu sabit düzən, formanın hələ oxunarkən həll olmağa başladığı eşik, və həll olmanın bir dağılma olaraq qalmayıb yeni bir ritmlə yenidən qurulduğu an. Beləcə proses tək bir izahata bağlanmır; səthde dolaşan, daim yenidən qurulan bir hala çevrilir. Davam edən yolçuluqda seriya, insanın daxil olduğu bir çox şeyi içinə aldı: siyasi olguları, inancları, təbiətə yanaşmanı, mənşə və ailə anlayışını. Azadlıq harada bitir? Sərhəd harada başlayır? Biz tam olaraq haraya düşdük? Var olmağa çalışarkən nə qədər dağıldıq? Və necə bir iz buraxırıq? Bu sualların tək bir cavabı yoxdur. Amma suyun səthindən yayılan mürekkəb hər dəfə bir cavab biçimi təklif edir; mən də onu izləyirəm. Texnika: "Suyun İcazə Verdiyi Qədər" Əsərlər wet-on-wet texnikası ilə istehsal olunur. Su və mürekkəb, nəzarət ilə təsadüfün tam ortasında buluşur. Mürekkəbin yayılışı tamamilə sezgisel, amma formaların çizdiyi sərhəd şüurludur. Mənim müdaxiləm bu axışın gerçəkləşəcəyi zəmini və sərhədləri qurmaqla məhdudlaşır: mürekkəb şüurumdan asılı olmayaraq hərəkət edir, amma yalnız mənim şüurla çəkdiyim sərhədlərin içində var ola bilir. Bu ikili vəziyyət, bu gün böyük verilənlər şəbəkələri və süni intellektlə birlikdə gündəmə gələn suallarla yan-yana durur: Şüur olmadan istehsal mümkündürmü? Bunun sərhədi hardadır? Çünki hər damla bir fərd kimi davranır; yan-yana gəlişləri ictimai bütövü qurur, amma hansı formaya bürünəcəkləri əvvəlcədən bilinmir. Bir tərəfdən hüceyrəvi bir quruluşu, bir tərəfdən kainatın yaranışını izləyən kimi. Düzən və dağılma eyni səthdə birlikdə oluşur. Nəticədə istehsal biçiminin özü əsərin özü haline gəlir — Kozmos & Kaos yalnız tamamlanmış əsərlə deyil, onu var edən proseslə birlikdə var olur.
Təcrübənizi yaxşılaşdırmaq və ziyarətləri ölçmək üçün kukilərdən istifadə edirik. Məxfilik