Işığın Bitmediği Yerde:

David Hockney ve Görmenin Özgürlüğü

David Hockney, sanatı hiçbir zaman bir piyasa nesnesine indirgemedi. Havuzlar, ışık, insan yüzleri ve Yorkshire'ın yağmurlu tepeleri bunların hepsi, onun için birer özgürlük bildirgesiydi. Hockney'nin hikâyesi; sisteme sığmayan, kendi kurallarını yazan bir sanatçının portresidir.

1960'ların başı, sanat dünyasının soyut ekspresyonizmin gölgesinde şekillendiği yıllardı. Mark Rothko ve Jackson Pollock'un devasa tuvalleri, müzelerin duvarlarını ve sanat eleştirmenlerinin gündemini işgal etmişti. Renk ve form yeterliydi; insan figürü ise neredeyse günah sayılıyordu.

Hockney bu baskıya boyun eğmedi. Royal College of Art'taki akranlarının büyük çoğunluğu soyuta yönelirken, o tam tersi yönde yürüdü. "Soyut ekspresyonizmi terk edip figüre dönmeyi bilinçli olarak seçtim" dedi. Bu karar, kariyerinin değil, kimliğinin bir ifadesiydi; ve Hockney, bu karardan hiç geri dönmedi.

Bu dönemde ortaya çıkan Love Pictures serisi, yalnızca eşcinsel arzunun şiirsel bir dille dile getirilmesi değildi. Walt Whitman'dan dizeler, metro tuvaletlerinden kopyalanmış grafitiler, sayısal kodlar ve karalanmış semboller — tüm bunlar, sisteme meydan okuyan bir sanatçının gizli alfabesiydi. "Doll Boy" resmindeki "3.18" ya da "Hairy Legs"deki "138" sayısı, yalnızca bilmece değil; o dönemde suç sayılan bir kimliğin ifşasının tek güvenli biçimiydi.

1963'te ilk kez Los Angeles'a adım atan Hockney, orada kendini buldu. Bu, abartılı bir ifade değil; biyografik bir gerçektir. Bradford'ın kasvetli havaları ve Londra'nın rekabetçi sanat ortamının ardından California, ona rengi, ışığı ve açık kimliği mümkün kılan bir dünya sundu.

Havuzlar, California evleri, güneşin su yüzeyindeki kırılması — Hockney'nin bu dönem resimleri yalnızca birer manzara tasviri değildi. Onlar, modern yaşamın geçiciliğine dair derinlikli birer sorgu ve aynı zamanda varoluşsal bir kutlamaydı. A Bigger Splash'taki o beyaz su sütunu, iki saniye içinde kaybolan bir anı temsil ediyordu; Hockney ise bu anı tuvale aktarmak için iki hafta harcadı. Bu, sanatçının zamana ve anlık deneyime olan saygısının simgesiydi.

Hockney, hiçbir zaman tek bir malzemeye, tek bir forma ya da tek bir döneme hapsolmadı. Polaroid fotoğraf kolajlarından iPad çizimlerine, gravürden sahne tasarımına uzanan kariyer yolculuğu, onun merakının hiç kurumadığının kanıtıdır. "Joiners" adını verdiği fotoğraf kolajlarında zamanı ve perspektifi parçalara ayırarak yeniden birleştirdi; Cézanne'ın kubizme açtığı kapıyı dijital çağa taşıdı.

iPad resimleri ise sanat dünyasının bir bölümünü şaşırtırken, Hockney için sadece yeni bir fırçaydı. Araç değişmişti, ama göz aynı gözdi: meraklı, ısrarcı ve güzelliği her yerde aramaya kararlı.

Hockney'nin eserleri, bugün müzayede salonlarında rekor fiyatlara satılıyor. "Pool with Two Figures" 2018'de 90,3 milyon dolar değer biçildi. Ama Hockney'nin kariyerine bakıldığında, bu rakamların sanatçının bizzat kurduğu ilişkilerden, doğrudan paylaşımından ve ticari sistemden bağımsız kalma ısrarından doğduğu görülür.

Collecist olarak biz de şunu görüyoruz: Gerçek koleksiyon kültürü, bir sanatçının üretimini piyasa mekanizmalarına değil, insana yaklaştırmaktan geçer. Hockney, yaşadığı sürece izleyicisiyle doğrudan bir diyalog kurdu. Bunu bugün dijital ortamda, komisyonsuz ve aracısız kurmak mümkün — ve gerekli.

collecist.com