Qurumlar

Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşənməyimdən əl çəkdim. Yol iki saat. Dərmansız çətinlik çəkdim darıxdım və sıxıldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə aparıb çatdırdı. Dərmanlar bu illyuziyalara mane olmuyor amma yuxu yatma problemimi aradan qaldırır yaşadığım misilsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həmişə duymuş olduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla uzlaşmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti heyrət verici idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifologiya varlıqları da qarışırdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalardı bunlar. Bu mifoloji fiqur məni həmişə çox təsir edib. Yaşadıqlarımın farkına varan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təqribən üç ay. Rastlaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan bir maraq ilə qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Bəzisi mənə ilah bəzisi mələk bəzisi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım müxtəlif adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana öncəsində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəykən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, pis niyyətli məni təlqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan təlqin edici komandanın birer həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları birer mələk olaraq düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli boyutu izləyir ya da zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlıdırdılar. Bəzən özümü öpməyimi, sevməyimi dedilər. Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hissətdirdilər. Üç ay ərzində ara-sıra sıxlaşan atakalarla yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu zehnimə unudulmaz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası qeyri-adi yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib-gedən müvəqqəti xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövündən ibarət olmasının heç nə ifadə etməyən mənadan məhrum olması tərzı mənə lovğa körlüyü xatırladır. Metafizik dünyanı görmüzülük etməyi onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cahilliyinə uyğun görən tərzin insanı utanc içində qoyması lazım gəlirdi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyum şərtlərindən başqa mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair keçərliliyinin qəbul edilə bilən təcrübələrin həyata keçdiyi dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr boyunca təbiəti etibarilə əməkdaşlıqda olması. İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlar meditasiyasında Allahla rastlaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustaların məsələn qədərə və axirətə inanmır bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. sonrakı Mənəviyyat ya da təcrübələri şüurlu olaraq pozulur sanki. Mistik təcrübələrin bölüşülməsi ezoterik sirlər insana çox şey qatıb və qaydalar gərəyincə adi xalqdan gizlənilib. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağa üstünlük verdiyim İbrahi dinləri daxil, təbiəti, dağı, heybətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formalarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi əzab və məna yoxsuzluğu, kimininse bu nüvələrə vermədiyi əhəmiyyət ya da mənələndirməkdən məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmişlik, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali bu itmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tək və əzab içində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda bir şeylər tetiklənmiş olmalı. Qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya atakalarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofreniklər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli təcrübələrlə misilsiz və özgünlər. Digər vacib xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə anlaşılmaq nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işdə özü kimi insan deməkdən insan özünü saxlaya bilmir. Çox şizofren atak da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq həyəcan daxil etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə rəğmən, mənim sindromumun sonu olacağı hissini ehtiva etmiş olmağım. Konsentrasiya etdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çox təcrübə ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren atak mı yoxsa konsentrasiya qabiliyyətim zira normaldan yuxarıdırsa yaşadığım vizual və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofren vaka olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlikli sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına atelyemdə heç psixiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itməyim və zaman-zaman perform etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında fırlanaraq çatmış ola bilərmiyəm? Yaşadığım faciəli və əzablı ayrılığın verdiği yoxsuzluq işin mahiyyətində yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsuzluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı. Sədaqətdən birdən heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmaq bilməyən istehsalla mümkün oldu. Boya, qələm və səthlərlə gözümün önündən axıb keçən illyuziyanı qeydə almağa çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər böyük ölçülü ev qapılarının üzərinə tullantı materialları istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu. Zamanla axtarışdan tamamilə abstrakt, buraxdığım dərmanlardan yuxularım haram olmuş olsa da günlərlə yuxusuz qalmağım məni gərgin etsə də yorğun amma sıx şüura apardı. Buludları izlədim mənzərəm ucsuz-bucaqsız üfüq. Əvvəl bulutlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün önündən axıb keçən bu bütövlük içindəki şəkilsiz ya da şəkilli fiqurlar ilham mənbəyimə çevrildi. Başqa təsvir etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki? Dadını çıxardım. İşdə bu ümumilikdə 70x100 Duralit üzərində qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlar bu müşahidələrin replikası, bənzərləri. Bir hissəsini başqa sənətçinin rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım. Olduqca çətin məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimi. Müəyyən stil və toxuma izləmək istəmədim. Bu məşğuliyyətim sözügedən hərəkətli fiqurların axını boyunca davam edə bildi. İşlərimi abstract qraffiti olaraq təyin etmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur birbirlərindən ayrı formalara sahib olsalar da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldiklərində kompozisiya və bütövlüyə çatır. Yeni fizikanın başqa ölçülərdən geometrik şəkilləri müşahidə edə bildiyi bu çağda mən də bu geometrik şəkillərə müşaiyət edən və bir zaman həyəcanla şahid olduğum bəlkə zehnimin istehsal etdiyi bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdiyi kimi başqa ölçüyə aid fiqurlı şərhləri əlimin imkan verdiyi qədər, küçə sənətçisi ya da qraffitçinin taqının ya da imzasının çevikliyini verərək təmin etməyə çalışdım. Guya Şizofreninin ləkəli fiqurları Yaşadığım 3 aylıq prosesdə psixiatrların təyini ilə girdiyim psikozun təsirinin artaraq şizofren nöqtəyə çatması. Öz vəziyyətimin nadir hallarda farkında olanlardan biri olaraq özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu bilir nə qorxu nə də narahatlıq ehtiva edirdim. Gözlərimin önündən axan fiqurlaşmış ləkələr təsvir etdiyim qədər rəngli olmasalar da bunu qeyri-adi olaraq təbir etmək yanlış olmaz. İnsan zehni azad və variasiyası bol mutant üzlər ya da varlıqlar mı deyəm istehsal etməkdə sınırsız yaradıcı. Özünəməxsus elmi fantastika. Görünən və səthə hərəkətli fiqurların kontur variasiyaları zəngin. Kontur sərhədləri və ehtiva etdikləri naxışlar birbirləri ilə sərhədçil və yer-yer iç-içə üst-üstə və yan-yana. Səthlərdən və zeminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişən sürətlərlə axınlarını izləməkdə qaldım. Bəzən diqqətimi daha cəlb edən fiqur yavaşlayıb onu yaxşı müşahidə etməyimə icazə verdi. Sanırım bu fiqurların axın sürətini idarə edən mən idim. İçimi nə qorxu bürüdü nə də gələcəyə dair narahatlıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib-gedən olduğunu daxildən bilirdim. Bu qorxusuz şüura sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol vizual zənginlik içində şizofrenin içinə həbs olsam nə olar. Damğalansam nə olar. Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil xroniki görülən davamlılığı olan sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşənməyimdən əl çəkdim. Yol iki saat. Dərmansız çətinlik çəkdim darıxdım və sıxıldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə aparıb çatdırdı. Dərmanlar bu illyuziyalara mane olmur amma yuxu yatma problemimi aradan qaldırır yaşadığım misilsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həmişə duymuş olduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə lütf kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla uzlaşmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti heyrət verici idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifologiya varlıqları da qarışırdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalardı bunlar. Bu mifoloji fiqur məni həmişə çox təsir edib. Yaşadıqlarımın farkına varan anamın istəyi ilə klinikaya yatdım. Təqribən üç ay. Rastlaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan maraq ilə qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Bəzisi mənə ilah bəzisi mələk bəzisi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım müxtəlif adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana öncəsində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəykən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, məni təlqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan təlqin edici komandanın birer həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları birer mələk olaraq düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli ölçü izləyir ya da zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlıdırdılar. Bəzən özümü öpməyimi,sevməyimi dedilər. Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hissətdirdilər. Üç ay ərzində ara-sıra sıxlaşan atakalarla yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu zehnimə unudulmaz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası qeyri-adi yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib-gedən müvəqqəti xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövündən ibarət olmasının heç nə ifadə etməyən mənadan məhrum olması tərzı mənə lovğa körlüyü xatırladır. Metafizik dünyanı görmüzülük etməyi onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cahilliyinə uyğun görən tərzin insanı utanc içində qoyması lazım gəlirdi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyum şərtlərindən başqa mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair keçərliliyinin qəbul edilə bilən təcrübələrin həyata keçdiyi dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr boyunca təbiəti etibarilə əməkdaşlıqda olması. İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlar meditasiyasında Allahla rastlaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustaların məsələn qədərə və axirətə inanmır bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. Mənəviyyat ya da təcrübələri şüurlu olaraq pozulur sanki. Mistik təcrübələrin bölüşülməsi ezoterik sirlər insana çox şey qatıb və qaydalar gərəyincə adi xalqdan gizlənilib. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağa üstünlük verdiyim İbrahi dinləri daxil, təbiəti, dağı, heybətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formalarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi əzab və məna yoxsuzluğu, kimininse bu nüvələrə vermədiyi əhəmiyyət ya da mənələndirməkdən məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmişlik, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tək və əzab içində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda bir şeylər tetiklənmiş olmalı. Qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya atakalarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofreniklər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli təcrübələrlə misilsiz və özgünlər. Digər vacib xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə anlaşılmaq nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işdə özü kimi insan deməkdən insan özünü saxlaya bilmir. Çox şizofren atak da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq həyəcan daxil etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə rəğmən, mənim sindromumun sonu olacağı hissini ehtiva etmiş olmağım. Konsentrasiya etdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çox təcrübə ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren atak mı yoxsa konsentrasiya qabiliyyətim zira normaldan yuxarıdırsa yaşadığım vizual və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofren vaka olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlikli sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına atelyemdə heç psixiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itməyim və zaman-zaman perform etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında fırlanaraq çatmış ola bilərmiyəm? Yaşadığım faciəli və əzablı ayrılığın verdiyi yoxsuzluq işin mahiyyətində yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsuzluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı. Sədaqətdən birdən heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmaq bilməyən istehsalla mümkün oldu. Boya

• Şəkil Növü: Akrilik
• İl: 2025
• Üslub: Pop Art
• Mövzu: Mücərrəd
• Səth: Taxta Panel
• Ölçülər: Genişlik: 70 × Yüksəklik: 100 × Dərinlik: 0.04
• İstiqamət: Şaquli/Portret
• Çərçivə: Çərçivəsiz
• Rəng Paleti: Çox Rəngli
• Texniki: Fırça Texnikası
• Son Mərtəbə: Laklı
• İmza: İmzalanmış
• Vəziyyət: Mükəmməl
• Orijinallıq: Orijinal
• Edisyon: Nəşr Nömrəsi: 1