
Ağıllı Pişiklər
TR
Taxta panel üzərində qarışıq texnika. Mistik fiqur olaraq pişik, müxtəlif sivilizasiyalarda müxtəlif mənalar yüklənmiş, tapınılan tanrı da eyni zamanda. Əsərlər çox detallı olduğundan yaxınlaşdırılaraq tədqiq oluna bilər.
₺ 25,000
Ekim Mağden' - daha çox əsər
Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan
bir sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə tənbəl olduğumdan imtina etdim. Yol iki saat.
Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu illyuziyalara mane olmur
amma yuxu yatma problemimi aradan qaldırır, yaşadığım benzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu götürürdü. Mistizm və metafizik mövzulara həmişə duyduğum
maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdirdi.
Mənim bu dəhşətli deyil, maraqlı tapdığım sıradışı sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların detallı keyfiyyəti həyretverici
idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı.
Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsirləndirmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın
istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşhallıq duyduğum
xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları var kimi danışdılar mənimlə.
Kimi mənə allah, kimi mələk, kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdi mənə. Bu necə oldu və
nə məna daşıyır çox düşünmədim.
xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı.
Xəstəxanə öncəsində də vaxtında da sonrasında da sindromun içərisində olarkən başımın içində danışan
qadın və kişilərdən ibarət komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir,
məni təlqinedici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır, yanımda olduqlarını bəlli edirdilər. Bu başımda danışan təlqinedici komandanın
hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli ölçü izləyir və ya
zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum.
Bəzən duyacağım qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməmi, sevməmi
dedilər.
Sanki bu sıradışı vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq saxlamağa çalışdılar.
müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər.
Üç ay ərzində ara-sıra yoğunlaşan atakalarla yaşadığım bu görmə və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu
zehnimdə unutulmaz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası, sıradışı yüksək tezlik
fenomeni varsa mən qısa müddətə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib-gedici xəstəlik deyil.
Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütünündən ibarət olmasının heç nə ifadə
etməyən mənasızlıq münasibəti mənə lovğa bir korluğu xatırladır.
Metafizik dünyanı görməkdən qaçmağı onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə uyğun görən münasibətin insanı utanc içərisində qoyması
lazım idi.
Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım.
Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq
şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlılığın qəbul oluna bilən
təcrübələrin həyata keçdiyi çağa girdik.
Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içərisində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması.
Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr təbiəti etibarı ilə
İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlər meditasiyasında
Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi.
İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz, bunu da açıq şəkildə ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu.
sonrakı Mənəviyyat və ya praktikalar şüurlu olaraq pozulur sanki.
Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar etibarı ilə adi xalqdan gizlədildi.
Varmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahimi dinlər daxil, təbiəti, dağı, heybətli heyvanı
müqəddəs tutan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də,
daha çox ruhani atmosferi qəbul edən hansı insan və ya insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit
və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır.
Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxsuzluğu, kimininisə bu nüvələrə
vermədiyi əhəmiyyət və ya mənalandırmaqdan yoxsun qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təcridləşdirilmiş,
yadlaşdırılmış olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb olur. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi.
Tənha və ağrı içərisində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa
başladığımda nəsə tetiklənmiş olmalı.
Qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapduğı üsullardan biri bəlkə şüurlu, bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya atakalarında
girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Əksəriyyəti öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik
sənətlər, ya da fərqli praktikalarla benzərsiz və orijinaldırlar. Digər mühüm xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək
kimi narahatçılıq içərisindədirlər.
Elə ki işdə özü kimi insan deməkdən insan özünü saxlaya bilmir.
Əksər şizofren atak da mənim yaşamış olduğum söylənən, tamaşalıq həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskinin görülməsi qəbul
edilməyən davam gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun sonu olacağı hissini daşımış olmağım.
Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici
səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox erkən, bəzən də çoxsaylı təcrübədən sonra çatılacağını və bunun
hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu halda yaşadığımın şizofren atak mı yoxsa yoğunlaşma qabiliyyətim normaldanupari olduğu üçün yaşadığım görmə və eşitmə sindromu tibbdə pek də rastlaşmayan kəskin şizofren hadisə olduğundan şübhə duyuram.
Özümü çətinlikli sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fena fillah mərtəbəsinə tək-tənha ateliemdə heç psixiatriya
dərmanı istifadə etmədən sadəcə meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içərisində itməyim və vaxt-vaxt icra etdiyim zikirlər ilə,
Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in
Anadolu nəğmələrini harmanlayan bəstələri ilə ateliemin ortasında fırlanaraq çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı
ayrılığın verdiyi yoxsuzluq işin mahiyyətində yatır sanki. Hətta bütün çaba bu yoxsuzluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı.
Sədaqətdən birdən heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmayan istehsal ilə mümkün oldu.
Boya, qələm və səthlərlə gözümün qarşısından axıb keçən illyuziyanı qeydə almağa çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər
böyük ölçülü ev qapıların üzərinə tullantı materialları istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu.
Zamanla axtarışdan tamamilə soyutlanmış, buraxdığım dərmanlardan yuxularım haram olmuş olsa da günlərlə yuxusuz qalmağım məni gərgin etsə də
yorğun amma yoğun şüura apardı.
Buludları izlədim, mənzərəm ucsuz-bucaqsız üfüq. Əvvəl buludlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün qarşısından axıb keçən
bu bütövlük içərisindəki şəkilsiz ya da şəkilli fiqurlər ilham mənbəyimə çevrildilər. Başqa təsvir etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki?
Dadına çatdım.
İşdə bu əsasən 70x100 Duralit üzərində qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlər bu izləmlərin replikası, bənzərləridir.
Bir qismini başqa rəssamın rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım.
Olduqca çətin məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimidir. Müəyyən stil və hörük təqib etmək istəmədim.
Bu məşğuliyyətim sözügedən hərəkətli fiqurların axını boyunca davam edə bildi.
İşlərimi abstrakt qrafiti olaraq təyin etmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur bir-birindən ayrı formalara
sahib olsa da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldiklərində kompozisiya və bütövlüyə çatır. Yeni fiziyin başqa
ölçülərdən həndəsi şəkilləri müşahidə edə bildiyi bu çağda mən də bu həndəsi şəkillərə müşayiət edən və vaxtilə həyəcanla
şahid olduğum bəlkə zehnimin yaratdığı, bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdikləri kimi başqa ölçüyə aid fiqursal
şərhlərini əlimin əl verdiyi qədər, küçə rəssamı ya da qraffiticinin taqinin ya da imzasının çevikliyini
verərək təmin etməyə çalışdım.
Güya Şizofreniyaın ləkəli fiqurları
Yaşadığım 3 aylıq prosesdə psixiatrların təyini ilə girdiyim psikozun
təsirinin artaraq şizofren nöqtəyə çatması.
Öz vəziyyətimin nadirən fərqində olanlardan biri olaraq
özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu
bilir nə qorxu nə də narahatçılıq daşımırdım. Gözlərimin
qarşısından axan fiqurləşmiş ləkələr rəsm etdiyim qədər rəngli
olmasalar da bunu qeyri-adi olaraq təbir etmək yanlış olmaz.
İnsan zehni azad və variantı bol mutant üzlər ya da varlıqlar mı deyəm istehsal etməkdə məhdudiyyətsiz
yaradıcıdır. Özünəməxsus elmi fantastika. Meydana çıxan və səthdə hərəkətli fiqurların kontur variantları zəngindir.
Kontur sərhədləri və ehtiva etdikləri naxışlar bir-biri ilə həmsərhəd və yer-yer iç-içə, üst-üstə və yan-yanadır. Səthlərdən və
zəminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişkən sürətlərlə axınlarını izləyə bildim. Bəzən marağımı daha cəlb edən fiqur yavaşlayıb
onu yaxşıca müşahidə etməyimə icazə verdi. Sanırım bu fiqurların axın sürətini yönləndirən mən idim. İçimi nə qorxu bürüdü
nə də gələcəyə dair narahatçılıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib-keçəci olduğunu içdən bilirdim. Bu qorxusuz şüura
sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol vizual zənginlik içərisində şizofreniyaya hapsolsam nə olar. damğalansam nə olar.
Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan
bir sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə tənbəl olduğumdan imtina etdim. Yol iki saat.
Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu illyuziyalara mane olmur
amma yuxu yatma problemimi aradan qaldırır, yaşadığım benzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu götürürdü. Mistizm və metafizik mövzulara həmişə duyduğum
maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdirdi.
Mənim bu dəhşətli deyil, maraqlı tapdığım sıradışı sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların detallı keyfiyyəti həyretverici
idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı.
Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsirləndirmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın
istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşhallıq duyduğum
xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları var kimi danışdılar mənimlə.
Kimi mənə allah, kimi mələk, kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdi mənə. Bu necə oldu və
nə məna daşıyır çox düşünmədim.
xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı.
Xəstəxanə öncəsində də vaxtında da sonrasında da sindromun içərisində olarkən başımın içində danışan
qadın və kişilərdən ibarət komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir,
məni təlqinedici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır, yanımda olduqlarını bəlli edirdilər. Bu başımda danışan təlqinedici komandanın
hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli ölçü izləyir və ya
zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum.
Bəzən duyacağım qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməmi, sevməmi
dedilər.
Sanki bu sıradışı vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq saxlamağa çalışdılar.
müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər.
Üç ay ərzində ara-sıra yoğunlaşan atakalarla yaşadığım bu görmə və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu
zehnimində unutulmaz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası, sıradışı yüksək tezlik
fenomeni varsa mən qısa müddətə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib-gedici xəstəlik deyil.
Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütünündən ibarət olmasının heç nə ifadə
etməyən mənasızlıq münasibəti mənə lovğa bir korluğu xatırladır.
Metafizik dünyanı görməkdən qaçmağı onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə uyğun görən münasibətin insanı utanc içərisində qoyması
lazım idi.
Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım.
Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq
şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlılığın qəbul oluna bilən
təcrübələrin həyata keçdiyi çağa girdik.
Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içərisində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması.
Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr təbiəti etibarı ilə əməkdaşlıqda
olması.
İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlər meditasiyasında
Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi.
İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz, bunu da açıq şəkildə ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu.
Mənəviyyat və ya praktikalar şüurlu olaraq pozulur sanki.
Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar etibarı ilə adi xalqdan gizlədildi.
Varmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahimi dinlər daxil, təbiəti, dağı, heybətli heyvanı
müqəddəs tutan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də,
daha çox ruhani atmosferi qəbul edən hansı insan və ya insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit
və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır.
Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxsuzluğu, kimininisə bu nüvələrə
vermədiyi əhəmiyyət və ya mənalandırmaqdan yoxsun qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təcridləşdirilmiş,
yadlaşdırılmış olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb olur. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi.
Tənha və ağrı içərisində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa
başladığımda nəsə tetiklənmiş olmalı.
Qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapduğı üsullardan biri bəlkə şüurlu, bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya atakalarında
girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Əksəriyyəti öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik
sənətlər, ya da fərqli praktikalarla benzərsiz və orijinaldırlar. Digər mühüm xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək
kimi narahatçılıq içərisindədirlər.
Elə ki işdə özü kimi insan deməkdən insan özünü saxlaya bilmir.
Əksər şizofren atak da mənim yaşamış olduğum söylənən, tamaşalıq həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskinin görülməsi qəbul
edilməyən davam gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun sonu olacağı hissini daşımış olmağım.
Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici
səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox erkən, bəzən də çoxsaylı təcrübədən sonra çatılacağını və bunun
hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu halda yaşadığımın şizofren atak mı yoxsa yoğunlaşma qabiliyyətim normaldanupari olduğu üçün yaşadığım görmə və eşitmə sindromu tibbdə pek də rastlaşmayan kəskin şizofren hadisə olduğundan şübhə duyuram.
Özümü çətinlikli sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fena fillah mərtəbəsinə tək-tənha ateliemdə heç psixiatriya
dərmanı istifadə etmədən sadəcə meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içərisində itməyim və vaxt-vaxt icra etdiyim zikirlər ilə,
Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in
Anadolu nəğmələrini harmanlayan bəstələri ilə ateliemin ortasında fırlanaraq çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı
ayrılığın verdiyi yoxsuzluq işin mahiyyətində yatır sanki. Hətta bütün çaba bu yoxsuzluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı.
Sədaqətdən birdən heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmayan istehsal ilə mümkün oldu.
Boya, qələm və səthlərlə gözümün qarşısından axıb keçən illyuziyanı qeydə almağa çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər
böyük ölçülü ev qapıların ü