Dovşan Ruhu

Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşəndiyimdən imtina etdim. Yol iki saatdır. Dərmansız zorlandım sıxıldım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan bir nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur amma yuxu yuxu problemimi aradan qaldırırdı yaşadığım bənzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həp duyduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım sıra dışı sindromla uzlaşmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların detallı keyfiyyəti təəccüblü idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsir etmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Qarşılaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşhallıq duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan bir maraq ilə qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Kiməsə mənə ilah kiməsə mələk kiməsə Anadolu mifllərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içində olanda başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan telqin edici komandanın hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməmə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçünü izləyir və ya zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməmi,sevməmi dedilər. Sanki bu sıra dışı vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay boyu ara sıra yoğunlaşan atakalarla yaşadığım bu görmə və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu zehnimədə ümidsiz bir təcrübə olaraq qaldı. Qısacası sıra dışı bir yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib keçici bir xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövlüyündən ibarət olmasının heç bir şey ifadə etməyən mənadan yoxsun olması davranışı mənə təkəbbürlü bir korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı göz yummaq onu alçaltmaq və onu ayaqalti cahillik deyə görən davranışın insanı utanc içində qoyması lazım idi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqəti barədə keçərliliyin qəbul edilə bilər təcrübələrin həyata keçirildiyi bir dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərcə əsr doğası etibarı ilə İslamın erkən dövrlərində isə Həllacı Mənsur kimi enigmatik fiqurlər meditasiyasında Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn-i Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmazdı bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. sonrakı Mənəviyyat ya da praktikalar şüurlu olaraq pozulur kimi. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar gərəyi adi xalqdan gizlədildilər. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahimi dinlər daxil, təbiəti, bir dağı, bir heybətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani atmosfer qəbul edən hansı insan və ya insan cəmiyyəti olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın özündə mövcud etdiyi vicadanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi əzab və məna yoxsunluğu, kiminin isə bu nüvələrə vermediyi əhəmiyyət ya da mənalaşdırmaqdan yoxsun qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləndirilmişlik, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tək və əzab içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə köməklik etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nəyəsə təkan verilmiş olmalı. Bir qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya hücumlarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla bənzərsiz və özgündürlər. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kim tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədilər. Elə ki işdə özü kimi bir insan deməkdən insan özünü ala bilmir. Çoxu şizofren hücum da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissini özündə saxlamış olmağım. Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çoxlu təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren hücum mu yoxsa konsentrə olabilmə qabiliyyətim çünki normaldan yuxarıdırsa yaşadığım görmə və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofren hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlik çəkmiş sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə tək başına atelyemdə heç bir psixiatriya dərmanı istifadə etməyərək yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itişim və vaxtaşırı icra etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Qürcefdən Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə dönə çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəvi və əzablı bir ayrılığın verdiyi yoxsunluq işin əsasında yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsunluqdan xilas olmaq məqsədi ilə başladı. Bir fədaililikdən birdən bir heçliyə düşmək. Bu heçlikdən xilas olmağım dayanmaq bilməyən istehsal ilə mümkün oldu. Boya, qələm və səthlərlə gözümün önündən axıb keçən ilüzyonu qeyd etməyə çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks edir. İlk etdiyim işlər böyük ölçülü ev qapılarının üzərinə tullantı materiallarını istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu. Zamanla bir axtarışdan tamamilə soyudlanmış,buraxdığım dərmanlardan yuxularım haram olmuş olsa da günlərcə yuxusuz qalmağım məni gərgin etmiş olsa da yorğun amma yoğun şüura apardı. Buludları izlədim mənzərəm ucsuz-bucaqsız bir üfüq. Əvvəl bulutlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün önündən axıb keçən bu bütövlük içindəki şəkilsiz ya da şəkilli fiqurlər ilham mənbəyimə çevrildilər. Başqa rəsm etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki? Dadını çıxardım. İşdə bu ümumən 70x100 Duralit üzərinə qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlər bu izləmlərin replikası, bənzərləridir. Bir hissəsini başqa rəssamın rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım. Olduqca çətin məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimidir. Bir müəyyən stili və hörüyü izləmək istəmədim. Bu məşğuliyyətim sözü gedən hərəkətli fiqurların axını boyunca davam edə bildi. İşlərimi mücərrəd qraffiti olaraq təyin etmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur birbirlərindən ayrı formalara sahib olsalar da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldikləridə kompozisiya və bütövlüyə çatır. Yeni fizikanın başqa ölçülərdən həndəsi şəkilləri müşahidə edə bildiyi bu əsrdə mən də bu həndəsi şəkillərə müşayiət edən və bir zaman həyəcanla şahid olduğum bəlkə zehnimin istehsal etdiyi bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdikləri kimi başqa ölçüyə aid fiqursal şərhlərini əlimin əl verdiyi qədər, sokak rəssamı ya da qraffitçinin taqinin ya da imzasının çevikliyini verərək təmin etməyə çalışdım. Sözümona Şizofrenin ləkəli fiqurları Yaşadığım 3 aylıq prosesdə psixiatrların təyini ilə girdiyim psikozun təsirinin artaraq şizofren nöqtəyə çatması. Öz vəziyyətimin nadir hallarda fərqində olanlardan biri olaraq özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu bilir nə qorxu nə də narahatlıq saxlamırdım. Gözlərimin önündən axan fiqurləşmiş ləkələr rəsm etdiyim qədər rəngli olmasalar da bunu olağandışı olaraq adlandırmaq yanlış olmaz. İnsan zehni azad və variasiyası bol mutant üzlər ya da varlıqlar mı deyim istehsal etməkdə məhdudiyyətsiz yaradıcıdır. Özünəxas elmi fantastika. Meydana çıxan və səthədə hərəkətli fiqurların kontur variasiyaları zəngindir. Kontur sərhədləri və içərdikləri naxışlar birbirləri ilə sərhədləşir və yerli-yerlə iç-içə üst-üstə və yan-yana. Səthlərdən və zəminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişkən sürətlərlə axınlarını izləyə qaldım. Bəzən marağımı daha cəlb edən fiqur ləngiyərək onu yaxşı-yaxşı müşahidə etməyimə icazə verdi. Deyəsən bu fiqurların axın sürətini idarə edən mən idim. İçimi nə qorxu bürüdü nə də gələcəyə dair narahatlıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib keçici olduğunu içdən bilirdim. Bu qorxusuz şüura sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol görmə zənginliyi içində şizofrenin içinə həbs olsam nə olar. Damğalansam nə olar. Psixiatriyaya görə şizofreniya kəskin deyil xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psixiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşəndiyimdən imtina etdim. Yol iki saatdır. Dərmansız zorlandım sıxıldım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur amma yuxu yuxu problemimi aradan qaldırır yaşadığım bənzərsiz şeyin mövcud etdiyi yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həp duyduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə lütf kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım sıradışı sindromla uzlaşmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların detallı keyfiyyəti təəccüblü idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsir etmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Qarşılaşdığım o qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşhallıq duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan maraq ilə qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Kiməsə mənə ilah kiməsə mələk kiməsə Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içində olanda başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan telqin edici komandanın həkimlik həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməmə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli ölçü izləyir və ya zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməmi,sevməmi dedilər. Sanki bu sıradışı vəziyyətlə real yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay boyu ara sıra yoğunlaşan hücumlarla yaşadığım bu görmə və eşitmə "kəskin şizofreniya" sindromu zehnimədə ümidedilməz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası sıradışı yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreniya gəlib keçici xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövlüyündən ibarət olmasının heç nə ifadə etməyən mənadan yoxsun olması davranışı mənə təkəbbürlü korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı görmədən gəlməyi onu alçaltmaq və onu ayaqaltı cahilliyi uyğun görən davranışın insanı utanc içində qoyması lazım idi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətə dair keçərliliyinin qəbul ediləbilir təcrübələrin həyata keçirildiyi dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmazı içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərcə əsr doğası etibarı ilə əməkdaşlıqda olması. İslamın erkən dövrlərində isə Həllacı Mənsur kimi enigmatik fiqurlər meditasiyasında Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn-i Ərəbi kimi alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmazdı bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. Mənəviyyat ya da praktikalar şüurlu olaraq pozulur kimi. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar gərəyi adi xalqdan gizlədildilər. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, dağı, heybətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani atmosfer qəbul edən hansı insan ya da insan cəmiyyəti olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın özündə mövcud etdiyi vicadanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi əzab və məna yoxsunluğu, kiminin isə bu nüvələrə vermediyi əhəmiyyət ya da mənalaşdırmaqdan yoxsun qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləndirilmişlik, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tək və əzab içində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə köməklik etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nəyəsə təkan verilmiş olmalı. Qaçış. Şizofreniya insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreniya hücumlarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla bənzərsiz və özgündürlər. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kim tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədilər. Elə ki işdə özü kimi insan deməkdən insan özünü ala bilmir. Çoxu şizofren hücum da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psixiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun sonu olacağı hissini özündə saxlamış olmağım. Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsiredici səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çoxlu təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren hücum mu yoxsa konsentrə olabilmə qabiliyyətim çünki normaldan yuxarıdırsa yaşadığım görmə və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofren hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlik çəkmiş sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə tək başına atelyemdə heç bir psixiatriya dərmanı istifadə etməyərək yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itişim və vaxtaşırı icra etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Qürcefi'nin Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə dönə çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəvi və əzablı ayrılığın verdiyi yoxsunluq işin əsasında yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsunluqdan xilas olmaq məqsədi ilə başladı. Bir fədaililikdən birdən heçl

• Şəkil Növü: Akril
• İl: 2026
• Üslub: Mücərrəd
• Mövzu: Fiqur
• Səth: Taxta Panel
• Ölçülər: Genişlik: 70 × Yüksəklik: 100 × Dərinlik: 0.004
• İstiqamət: Şaquli/Portret
• Çərçivə: Çərçivəsiz
• Rəng Paleti: Çox Rəngli
• Texniki: Fırça Texnikası
• Son Mərtəbə: Laklı
• İmza: İmzalanmış
• Vəziyyət: Mükəmməl
• Orijinallıq: Orijinal
• Nəşr: Nəşr Nömrəsi: 9