Entities 4

Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşəndiyimdən əl çəkdim. Yol iki saatdır. Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olmalı olduğu nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur amma yuxu yatmaq problemimi aradan qaldırır yaşadığım benzersiz şeyin yaratdığı yorğunluğu götürürdü. Mistisizm və metafizik mövzularına həmişə duyduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütfmüş kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların ətraflı keyfiyyəti heyrət verici idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifsəl fiqur məni həmişə çox təsir etmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə varan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım bunca maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan bir maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları var kimi danışdılar mənimlə. Kimi mənə allah kimi mələk kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım müxtəlif adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox fikirləşmədim. xəstəxananın mənə çəki artırmaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəyकən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, pis məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan telqin edici komandanın hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları hər birini mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçünü izləyir ya da zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməyimi,sevməyimi dedilər. Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay ərzində ara-sıra yoğunlaşan hücumlarla yaşadığım bu görməli və eşitməli "kəskin şizofreni" sindromu zehnimin də unudulmaz bir təcrübə olaraq qaldı. Qısacası qeyri-adi bir yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib-gedici bir xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütünündən təşkil olunmasının heç bir şey ifadə etməyən mənadan məhrum olması təvrı mənə kibirli bir korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı görməməzliyə vurmağı onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə uyğun görən təvrın insanı utanc içində qoyması gərək idi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlılığının qəbul edilə bilər təcrübələrin gerçəkləşdiyi bir dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr ərzində təbiəti etibarilə İslamın erkən dörlərində isə Həlləc-i Mənsur kimi eniqmatik fiqurlər meditasiyasında Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn-i Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çox səslilik zamanla yox oldu. sonrakı Mənəviyyat ya da praktikalar şüurlu olaraq pozulur sanki. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar gərəyi adi xalqdan gizlədildilər. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir həybətli heyvanı müqəddəs sayıb ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formalarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani bir atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində mövcud etdiyi vicdanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazanımına və sahiçıliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxluğu, kimininə isə bu nüvələrə vermediyi əhəmiyyət ya da mənalandırmaqdan məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmiş, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tənha və ağrı içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nələrisə tətiqlənmiş olmalı. Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv bir seçim. Şizofreni hücumlarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenilər tanıyıram. Əksəriyyəti öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla benzersiz və orijinaldırlar. Digər mühüm xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işdə özü kimi bir insan deməkdən insan özünü ala bilmir. Əksər şizofrenik hücum da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq bir həyəcan daxil etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissini barındırmış olmam. Cəmləşdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsirli səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çoxlu təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofrenik bir hücum mu yoxsa cəmləşmə qabiliyyətim zira normaldan yuxarıdasa yaşadığım görməli və eşitməli sindromun tibbdə pek də rastlanmayan kəskin bir şizofrenik hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü zəhmətli bir sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına ateliyemdə heç bir psikiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itib-batmağım və vaxtaşırı performans etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gürcieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə-dönə çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı bir ayrılığın verdiyi yoxluq işin mahiyyətində yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı. Bir həsr olunmuşluqdan birdən-birə bir heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmaq bilməyən istehsal ilə mümkün oldu. Boya, qələm və səthlərlə gözümün qarşısından axıb keçən ilüziyaları qeydə almağa çalışdım. Sıxılıb qalmış coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər böyük ölçülü ev qapıların üzərinə tullantı materiallarını istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu. Zamanla bir axtarışdan tamamilə mücərrədləşmiş,buraxdığım dərmanlardan yuxularım haram olmuş olsa da günlərlə yuxusuz qalmağım məni gərgin etsə də yorğun amma yoğun bir şüura apardı. Buludları izlədim məntəqəm ucsuz-bucaqsız bir üfüq. Əvvəl bulutlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün qarşısından axıb keçən bu bütövlük içindəki şəkilsiz ya da şəkilli fiqurlər ilham mənbəyimə çevrildi. Başqa təsvir etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki? Dadını çıxartdım. Budur bu ümumən 70x100 Duralit üzərində qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlər bu izləmlərin bir replikası, bənzərləri. Bir hissəsini başqa sənətkarın rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım. Kifayət qədər çətin bir məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimi. Müəyyən bir üslubu və toxumanı izləmək istəmədim. Bu məşğuliyyətim söhbət mövzusu olan hərəkətli fiqurların axışı boyu davam edə bildi. İşlərimi abstrakt qraffiti olaraq təyin etmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur birbirlərindən ayrı formalara sahib olsalar da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldiklərində bir kompozisiya və bütövlüyünə çatır. Yeni fiziqin başqa ölçülərdən geometrik şəkilləri müşahidə edə bildiyi bu əsrdə mən də bu geometrik şəkillərə müşayiət edən və bir zaman həyəcanla şahid olduğum bəlkə zehnimin istehsal etdiyi bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdiyi kimi başqa ölçüyə aid fiqursal yorumlarını əlimin əl verdiyi qədər, bir küçə sənətkarı ya da qraffiticinin taqinin ya da imzasının çevikliyini verərək təmin etməyə çalışdım. Guya Şizofreninin ləkəli fiqurları Yaşadığım 3 aylıq bir prosesdə psikiatrların təyini ilə girdiyim psikozun təsirinin artaraq şizofrenik bir nöqtəyə çatması. Öz vəziyyətimin nadir hallarda fərqində olanlardan biri olaraq özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu bilirəm nə qorxu nə də narahatlıq barındırmırdım. Gözlərimin qarşısından axan fiqurləşmiş ləkələr təsvir etdiyim qədər rəngli olmasalar da bunu adi olmayan kimi təbir etmək yanlış olmaz. İnsan zehni azad və variasiyası bol mutant üzlər ya da varlıqlar mı desəm istehsal etməkdə sınırsız bir yaradıcı. Özünəməxsus bir elm fantastikası. Peyda olan və səthədə hərəkətli fiqurların kontur variasiyaları zəngindir. Kontur sərhədləri və daxil etdikləri naxışlar birbirləri ilə həmsərhəd və yer-yer iç-içə üst-üstə və yan-yana. Səthlərdən və zəminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişən sürətlərlə axışlarını izləyə qaldım. Bəzən marağımı daha cəlb edən bir fiqur yavaşlayıb onu yaxşıca müşahidə etməyimə icazə verdi. Deyəsən bu fiqurların axış sürətini istiqamətləndirən mən idim. İçimi nə bir qorxu bürüdü nə də gələcəyə dair narahatlıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib-gedici olduğunu içdən-içə bilirdim. Bu qorxusuz şüura sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol vizual zənginlik içində bir şizofreninin içinə həbs olsam nə olar. Damğalansam nə olar. Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə üşəndiyimdən əl çəkdim. Yol iki saatdır. Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olmalı olduğu nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur amma yuxu yatmaq problemimi aradan qaldırır yaşadığım benzersiz şeyin yaratdığı yorğunluğu götürürdü. Mistisizm və metafizik mövzularına həmişə duyduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütfmüş kimi gəldiyini hiss etdim. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların ətraflı keyfiyyəti heyrət verici idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifsəl fiqur məni həmişə çox təsir etmişdir. Yaşadıqlarımın fərqinə varan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım bunca maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan bir maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları var kimi danışdılar mənimlə. Kimi mənə allah kimi mələk kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım müxtəlif adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox fikirləşmədim. xəstəxananın mənə çəki artırmaqdan başqa faydası olmadı. Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəyकən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər.Bu başımda danışan telqin edici komandanın hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları hər birini mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçünü izləyir ya da zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməyimi,sevməyimi dedilər. Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay ərzində ara-sıra yoğunlaşan hücumlarla yaşadığım bu görməli və eşitməli "kəskin şizofreni" sindromu zehnimin də unudulmaz bir təcrübə olaraq qaldı. Qısacası qeyri-adi bir yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib-gedici bir xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütünündən təşkil olunmasının heç bir şey ifadə etməyən mənadan məhrum olması təvrı mənə kibirli bir korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı görməməzliyə vurmağı onu kiçimsəməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə uyğun görən təvrın insanı utanc içində qoyması gərəkərdi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlılığının qəbul edilə bilər təcrübələrin gerçəkləşdiyi bir dövrə girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr ərzində təbiəti etibarilə əməkdaşlığında olması. İslamın erkən dörlərində isə Həlləc-i Mənsur kimi eniqmatik fiqurlər meditasiyasında Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn-i Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çox səslilik zamanla yox oldu. Mənəviyyat ya da praktikalar şüurlu olaraq pozulur sanki. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar gərəyi adi xalqdan gizlədildilər. Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir həybətli heyvanı müqəddəs sayıb ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də, daha çox ruhani bir atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində mövcud etdiyi vicdanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazanımına və sahiçıliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxluğu, kimininə isə bu nüvələrə vermediyi əhəmiyyət ya da mənalandırmaqdan məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmiş, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi tam da bu idi. Tənha və ağrı içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nələrisə tətiqlənmiş olmalı. Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv bir seçim. Şizofreni hücumlarında girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenilər tanıyıram. Əksəriyyəti öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla benzersiz və orijinaldırlar. Digər mühüm xüsusiyyət isə kimsə tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işdə özü kimi bir insan deməkdən insan özünü ala bilmir. Əksər şizofrenik hücum da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq bir həyəcan daxil etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissini barındırmış olmam. Cəmləşdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsirli səviyyəyə müasir mistiklər bəzən çox daha erkən bəzən də çoxlu təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofrenik bir hücum mu yoxsa cəmləşmə qabiliyyətim zira normaldan yuxarıdasa yaşadığım görməli və eşitməli sindromun tibbdə pek də rastlanmayan kəskin bir şizofrenik hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü zəhmətli bir sufi təcrübəsi yaşamış saya bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına ateliyemdə heç bir psikiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itib-batmağım və vaxtaşırı performans etdiyim zikirlər ilə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gürcieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə-dönə çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı bir ayr

• Şəkil Növü: Akril
• İl: 2026
• Üslub: Mücərəd
• Mövzu: Fiqur
• Səth: Kətan/Tuval
• Ölçülər: Genişlik: 70 × Yüksəklik: 100 × Dərinlik: 0.004
• Yönəlim: Şaquli/Portret
• Çərçivə: Çərçivəsiz
• Rəng Paleti: Çox Rəngli
• Texniki: Fırça Texnikası
• Son Mərtəbə: Laklı
• İmza: İmzalanmış
• Vəziyyət: Mükəmməl
• Orijinallıq: Orijinal
• Nəşr: Nəşr Nömrəsi: 9