
Kraliça
TR
Ağac panel üzərində qarışıq texnika
₺ 25,000
Ekim Mağden' - daha çox əsər
Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan
bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım, amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə tənbəlliyimdən əl çəkdim. Yol iki saat.
Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım, amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu illüziyalara mane olmur
amma yuxu problemimdən qurtarır, yaşadığım bənzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu aparırdı. Mistizm və metafizik mövzulara həmişə duyduğum
maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdim.
Mənim bu dəhşətli deyil, maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti
heyranedici idi həqiqətən. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı.
Qanadlı ağ və qara ejderhalar idi bunlar. Bu mifoloji fiqur məni həmişə çox təsirləndirmişdir. Yaşadıqlarımın farkına varan anamın
istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Qarşılaşdığım o qədər maraqlı və özünəxas fiqur xaricində tanımaqdan məmnunluq duyduğum
xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan bir maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar məninlə.
Kimsə mənə ilah, kimsə mələk, kimsə Anadolu mifərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdi mənə. Bu necə oldu və
nə məna daşıyır çox düşünmədim.
xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı.
Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəykən başımın içində danışan
qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edirdi,
pis məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını belli edirdilər. Bu başımda danışan telqin edici komandanın
hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları birer mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçünü izləyir ya da
zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum.
Bəzən duyacağım qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülməli şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlaudırdılar. Bəzən özümü öpməyi, sevməyi
dedilər.
Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realistik yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar.
müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər.
Üç ay boyunca ara-sıra sıxlaşan atakları ilə yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreni" sindromu
zehnimdə yaddan çıxmaz bir təcrübə olaraq qaldı. Qısacası, qeyri-adi bir yüksək tezlik
fenomeni varsa mən qısa müddətə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib keçici bir xəstəlik deyil.
Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövlüyündən ibarət olmasının heç bir şey ifadə
etməyən mənasız olması təvrı mənə təkəbbürlü bir korluğu xatırladır.
Metafizik dünyanı görmək istəməyi, onu kiçik görməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə yararlı görən bir təvrın insanı utanc içində qoyması
lazım gələrdi.
Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım.
Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq
şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair keçərliliyinin qəbul ediləbilir
təcrübələrin həyata keçirildiyi bir çağa girdik.
Karl Yunqdan Freydə müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması.
Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr ərzində təbiəti etibarilə
İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlar meditasiyasında
Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi.
İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çox səslilik zamanla yox oldu.
sonrakı Mənəviyyat ya da təcrübələri şüurlu olaraq pozulur sanki.
Mistik təcrübələrin bölüşdürülməsi ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar üzrə adi xalqdan gizlədildi.
Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət kimi adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir heybətli heyvanı
müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də bənzəməsə də,
daha çox ruhani bir atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit
və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır.
Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi əzab və məna yoxluğu, kiminin isə bu nüvələrə
vermə diyi əhəmiyyət ya da mənalaşdırmaqdan yox qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmiş,
yadlaşdırılmış olub uzaqlaşaraq özünə xəyali bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi.
Tək və ağrı içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa
başladığımda bir şeylər tetiklənmiş olmalı.
Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv bir seçim. Şizofreni atakları
girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik
sənətlər, ya da fərqli təcrübələrlə bənzərsiz və orijinallar. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kəs tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək
kimi bir narahatlıq içindədirlər.
Elə ki işdə özü kimi bir insan demək insanın özünü ala bilmədiyı.
Çoxu şizofrenik atak da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq bir həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul
edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissini saxlamış olmağım.
Konsentrasiya etdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də səmada gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətə çatdığım bu təsirli
səviyyəyə müasir mistiklər bəzən daha tez bəzən də bir çox təcrübənin ardından çatılacağını və bunun
hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofrenik bir atak mı yoxsa konsentrasiya edə bilmə qabiliyyətim zira normaldan
yuxarıdırsa yaşadığım vizual və eşitmə sindromun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofrenik hal olduğundan şübhə edirəm.
Özümü çətinlikli bir sufi təcrübəsi yaşamış sayardım amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına ateliemdə heç bir psikiatriya
dərmanı istifadə etmədən sadəcə meditasiya, sərbəst əllə rastgələ çəkdiyim naxışların içində itişim və vaxt-vaxt performans etdiyim zikirlər ilə,
Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Qurcevin
Anadolu melodiyalarını harmanlayan bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə-dönə varmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı bir
ayrılığın verdiği yoxsunluq işin əsasında dayanır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsunluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı.
Bir sadiqlikdən birdən-birə bir heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım durmaq bilməyən istehsalla mümkün oldu.
Boya, qələm və səthlər ilə gözümün qarşısından axıb keçən illüziyanı qeyd etməyə çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər
böyük ölçülü ev qapılarının üzərinə tullantı materiallarını istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu.
Zamanla bir axtarışdan tamamilə soyudlaşmış, buraxdığım dərmanlardan yuxularım haram olsa da günlərcə yuxusuz qalmağım məni gərgin etsə də
yorğun amma sıx bir şüura apardı.
Buludları izlədim mənzərəm ucsuz-bucaqsız bir üfüq. Əvvəl bulutlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün qarşısından axıb keçən
bu bütövlük içindəki şəkilsiz ya da şəkilli fiqurlar ilham qaynağıma çevrildi. Başqa təsvir etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki?
Dadını çıxardım.
İşdə bu ümumən 70x100 Duralit üzərinə qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlar bu izləmlərin bir replikası, bənzərləri.
Bir hissəsini başqa rəssamın rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım.
Olduqca çətin bir məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimi. Müəyyən stil və hörüyü təqib etmək istəmədim.
Bu məşğuliyyətim sözügedən hərəkətli fiqurların axını boyunca davam edə bildi.
İşlərimi mücərred qraffiti kimi təyin etmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur bir-birindən ayrı formalara
sahib olsalar da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldiklərində bir kompozisiya və bütövlüyə çatır. Yeni fizikanın başqa
ölçülərdən həndəsi şəkilləri müşahidə edə bildiyi bu çağda mən də bu həndəsi şəkillərə müşayiət edən və bir vaxt həyəcanla
şahid olduğum bəlkə zehnimin yaratdığı bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdikləri kimi başqa ölçüyə aid fiqürsal
şərhlərin əlimin əl verdicə, bir küçə rəssamı ya da qraffiticinin taqinin ya da imzasının çevikliyini
verərək təmin etməyə çalışdım.
Güman olunan Şizofreninin ləkəli fiqurları
Yaşadığım 3 aylıq bir prosesdə psikiatrların təyini ilə girdiyim psikozun
təsirinin artaraq şizofrenik bir nöqtəyə çatması.
Öz vəziyyətimin nadir olaraq farkında olanlardan biri kimi
özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu
bilirdum nə qorxu nə də narahatlıq saxlayırdım. Gözlərimin
qarşısından axan fiqürləşmiş lələklər təsvir etdiyim qədər rəngli
olmasalar da bunu qeyri-adi kimi ifadə etmək yanlış olmaz.
İnsan zehni azad və varıasiyası bol mutant üzlər ya da varlıqlar mı desəm yaratmaqda məhdudiyyətsiz
bir yaradıcı. Özünəxas bir elmi fantastika. Ortaya çıxan və səthədə hərəkətli fiqurların kontur varıasiyaları zəngin.
Kontur sərhədləri və ehtiva etdikləri naxışlar bir-birlə həmsərhəd və yer-yer iç-içə üst-üstə və yan-yana. Səthlərdən və
zəminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişkən sürətlərlə axınları izləməkdə qaldım. Bəzən marağımı daha cəlb edən bir fiqur yavaşlayıb
onu yaxşıca müşahidə etməyimə icazə verdi. Sanırım bu fiqurların axın sürətini istiqamətləndirən mən idim. İçimi nə qorxu bürüdü
nə də gələcəyə dair narahatlıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib-keçici olduğunu daxildən bilirdim. Bu qorxusuz şüurə
sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol vizual zənginlik içində şizofreninin içinə həps olsam nə olar. Damalanasam nə olar.
Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil xroniki görülən davamlılığı olan
bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım amma sonra hər ay xəstəxanaya getməyə tənbəlliyimdən əl çəkdim. Yol iki saat.
Dərmansız çətinlik çəkdim, darıxdım və bunaldım amma bu vəziyyət məni olması lazım olan nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu illüziyalara mane olmur
amma yuxu problemimdən qurtarır yaşadığım bənzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu aparırdı. Mistizm və metafizik mövzulara həmişə duyduğum
maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdim.
Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım qeyri-adi sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti təəccüb
verici idi həqiqətən. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışdı.
Qanadlı ağ və qara ejderhalar idi bunlar. Bu mifoloji fiqur məni həmişə çox təsirləndirmişdir. Yaşadıqlarımın farkına varan anamın
istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Qarşılaşdığım o qədər maraqlı və özünəxas fiqur xaricində tanımaqdan məmnunluq duyduğum
xüsusi insanlar deyək, məni təəccübə salan maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar məninlə.
Kimsə mənə ilah kimsə mələk kimsə Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdi mənə. Bu necə oldu və
nə məna daşıyır çox düşünmədim.
xəstəxananın mənə kilo almaqdan başqa faydası olmadı.
Xəstəxana əvvəlində də zamanında da sonrasında da sindromun içindəykən başımın içində danışan
qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edirdi,
məni telqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır yanımda olduqlarını bəlli edirdilər. Bu başımda danışan telqin edici komandanın
hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları birer mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçü izləyir ya da
zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum.
Bəzən duyacağım qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülməli şərhləri ilə məni gülümsədib rahatlaudırdılar. Bəzən özümü öpməyi, sevməyi
dedilər.
Sanki bu qeyri-adi vəziyyətlə realistik yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar.
müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər.
Üç ay boyunca ara-sıra sıxlaşan atakları ilə yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreni" sindromu
zehnimədə unudulmaz təcrübə olaraq qaldı. Qısacası qeyri-adi bir yüksək tezlik
fenomeni varsa mən qısa müddətə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib keçici bir xəstəlik deyil.
Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütövlüyündən təşkil olmasının heç bir şey ifadə
etməyən mənasız olması təvrı mənə təkəbbürlü bir korluğu xatırladır.
Metafizik dünyanı görmək istəməyi onu kiçik görməyi və onu ayaq takımı cəhalətinə uyğun görən təvrın insanı utanc içində qoyması
lazım gələrdi.
Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım.
Təkamül sabitlərinin, qidalanma çoxalma və coğrafi uyğunluq
şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair keçərliliyin qəbul ediləbilir
təcrübələrin həyata keçirildiyi bir çağa girdik.
Karl Yunqdan Freydə müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu nizamın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması.
Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu nizamda bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr ərzində təbiəti etibarilə əməkdaşlıqda
olması.
İslamın erkən dövrlərində isə Həllac Mənsur kimi enigmatik fiqurlar meditasiyasında
Allah ilə qarşılaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allahın özünə yazdırdığını da deyirdi.
İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çox səslilik zamanla yox oldu.
Mənəviyyat ya da təcrübələri şüurlu olaraq pozulur sanki.
Mistik təcrübələrin bölüşdürülməsi ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar üzrə adi xalqdan gizlədildi.
Çatmaq istədiyim nöqtə həqiqət kimi adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir heybətli heyvanı
müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formalarına bənzəsə də bənzəməsə də,
daha çox ruhani atmosferi qəbul edən hansı insan ya da insan topluluğu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit
və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi dayanır.
Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan ya da məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxluğu, kiminin isə bu nüvələrə
vermədiyi əhəmiyyət ya da mənalaşdırmaqdan yox qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın təkləşdirilmiş,
yadlaşdırılmış olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi.
Tək və ağrı içində olduğum dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa
başladığımda bir şeylər tetiklənmiş olmalı.
Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu bəlkə də şüursuz, refleksiv seçim. Şizofreni atakları
girdikləri dünyadan məmnun olan Şizofrenər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında yaratdıqlarında şeirlər, plastik
sənətlər, ya da fərqli təcrübələrlə bənzərsiz və orijinallar. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kəs tərəfindən nə başa düşülmək nə də bəyənilmək
kimi narahatlıq içindədirlər.
Elə ki işdə özü kimi insan demək insanın özünü ala bilmədiyı.
Çoxu şizofrenik atak da mənim yaşamış olduğum deyilən, tamaşalıq həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Qeyri-adi olan bu kəskin görülməsi qəbul
edilməyən davamı gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə baxmayaraq, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissini saxlamış olmağım.
Konsentrasiya etdiyim meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göydə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsirli
səviyyəyə müasir mistiklər bəzən daha tez bəzən də bir çox təcrübənin ardından çatılacağını və bunun
hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofrenik atak mı yoxsa konsentrasiya edə bilmə qabiliyyətim zira normaldan
yuxarıdırsa yaşadığım vizual və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rast gəlinməyən kəskin şizofrenik hal olduğundan şübhə edirəm.
Özümü çətinlikli sufi təcrübəsi yaşamış sayə bilmərəm amma fəna fillah mərtəbəsinə təkbaşına atelyemdə heç bir psikiatriya
dərmanı istifadə etmədən sadəcə meditasiya, sərbəst əllə rastgələ çəkdiyim naxışların içində itişim və vaxt-vaxt icra etdiyim zikirlər ilə,
Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya bildirən Qurcevin
Anadolu melodiyalarını harmanlayan bəstələri ilə atelyemin ortasında dönə-dönə varmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı bir
ayrılığın verdiği yoxsunluq işin əsasında dayanır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsunluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı.
Bir sadiqlikdən birdən-birə heç