
Növbə
TR
Taxta panel üzərində qarışıq texnika
₺ 52,000
Ekim Mağden' - daha çox əsər
ABSTRACT GRAFFITI
Abstract Graffiti adlandırdığım bu figurativ işlər, jest, bədən, təkrar, şəhər səthi və vizual kimlik arasındakı əlaqəni araşdıran bir rəsm praktikasıdır. İşlər, graffitinin birbaşa və şəxsi işarələmə əməlini, rəsmin tarixi jest anlayışı ilə qarşılaşdıraraq, ictimai sahəyə aid vizual dili taxta panel üzərində yenidən qurur.
Taxta panellər üzərində akrilik boya ilə yaratdığım səthler, tək bir görüntünün arxa planı olmaqdan daha çox, qatlı və daim dəyişən palimpsestlər kimi ele alınır. Müxtəlif rənglərin üst-üstə düşməsi, birini örtməsi, görünür etməsi və qismən silməsi; zaman içində dəfələrlə boyanmış, aşınmış və yenidən yazılmış şəhər divarlarının vizual yaddaşını xatırladır. Səth beləliklə rəsmin passiv zəmini olmaqdan çıxır; öz keçmişini daşıyan, üzərinə yeni işarələrin əlavə edildiyi aktiv bir sahəyə çevrilir.
Bu səthin üzərində istifadə etdiyim akrilik tag qələmi isə xətti yalnızca bir kontur olmaqdan çıxarır. Fiqurların sərhədlərini çəkərkən əlimi mümkün qədər qaldırmadan, bir tag əməlinin davamlılığını və ritmini izləyirəm. Əvvəlcədən müəyyən edilmiş fiqurları ənənəvi mənada "çəkmirəm"; əlin hərəkəti ilə fiqurun ortaya çıxması arasında birbaşa bir əlaqə qururam. Bu səbəbdən xətt, təmsil vasitəsindən əvvəl bir bədənsel iz, jest və əməl qeydidir.
Bu yanaşma, Jackson Pollock'un rəsm səthini bədənsel hərəkətin sahəsinə çevirən jest anlayışı ilə Jean-Michel Basquiat'ın küçə mənşəli işarə, yazı, figur və birbaşa çizim dilinin tarixi irsi ilə bir dialoq qurur. Lakin burada məqsəd bu sənətçilərin vizual dilini yenidən istehsal etmək deyil; soyut ekspressionist jest ilə graffiti tag'inin ortaq əməlsal köklərini müasir bir figurativ sistem içərisində yenidən düşünməkdir.
Xətt təkrarlandıqca figurlar çoxalır. Yan-yana, üst-üstə və bir-birinin içinə keçərək ortaya çıxan üzlər, bədənlər və üzvi formlar heç vaxt tam mənada bir-birinin eynisi deyildir. Bir-birindən törəyən qohum figurlar, variasiyalar və vizual mutasiyalar kimi davranırlar. Tək figur getdikcə önemini itirir; onun yerini kollektiv bir bədən, anonim bir kalabalıq ya da öz içərisində çoxalan bir orqanizm alır. Xüsusilə insan və heyvanı xatırladan formaların bir-birinə yaxınlaşması, kimliyin sabit və qəti sərhədlərini daha da qeyri-müəyyənləşdirir.
Burada graffitinin "imza" xüsusiyyəti də dəyişir. Tag adətən sənətçinin özünü ictimai alanda görünür etmə, "burada idim" demə əməlidir. Mənim praktikamda isə bu şəxsi işarə təkrarlandıqca çoxalır, fiqurun sərhədinə çevrilir və nəhayət fərdi kimliyi anonim bir vizual kalabalığın içərisində əritmə başlayır. İmza, kimlikdən naxışa; naxışdan bədənə; bədəndən yenidən bir işarəyə çevrilir.
Kompozisiyaların ətrafında buraxdığım rəngli və naxışsız sahə isə bu dönüşümün ikinci bir kontekstini yaradır. Bir növ paspartu kimi işləyən bu sahə, küçədən qoparılmış bir divar parçasını və ya ictimai bir səthin qalereyada yenidən çərçivələnməsini ifadə edir. Beləliklə iş, ictimai sahə ilə institusional sənət sahəsi, azad işarə ilə çərçivələnmiş sənət obyekti arasındakı sərhəddə yerləşir.
Abstract Graffiti, bu mənada graffiti estetikasını rəsmə daşıyan bir seriya olmaqdan öte bir şeydir. İşlər, jestin necə bir kimlik istehsal etdiyini, təkrarın fərdiliyi necə dəyişdirdiyini və bir səth üzərində buraxılan işarələrin necə vizual bir yaddaşa çevrildiyini araşdırır.
Nəticədə ortaya çıxan figurlar nə yalnızca portret nə də yalnızca naxışlardır. Onlar; bədən, işarə, yaddaş və hərəkətin üst-üstə düşməsiylə oluşan vizual orqanizmlərdir. Rəsm burada bir görüntünü təmsil etməkdən çox, bir səth üzərində baş verən daimi bir oluş prosesinin qeydinə çevrilir.
