
Varlıq
TR
Taxta panel üzərinə akrilik
₺ 50,000
Ekim Mağden' - daha çox əsər
ABSTRACT GRAFFITI
Abstract Graffiti adlandırdığım bu fiqürativ işlər, jest, bədən, təkrar, şəhər səthi və vizual kimlik arasındakı əlaqəni araşdıran bir rəssamlıq praktikasıdır. Əsərlər, graffitinin birbaşa və şəxsi işarələmə aktını, rəsmin tarixi jest anlayışı ilə üzləşdirərək, ictimai məkana aid vizual bir dili taxta panel üzərində yenidən qurur.
Taxta panellər üzərində akrilik boya ilə yaratdığım səthler, tək bir görüntünün arxa planı olmaqdan ziyad qatlı və davamlı dönüşən palimpsestlər kimi ele alınır. Fərqli rənglərin üst-üstə düşməsi, birini örtməsi, görünür etməsi və qismən silməsi; zaman içində dəfələrlə boyanmış, aşınmış və yenidən yazılmış şəhər divarlarının vizual yaddaşını çağrışdırır. Səth beləliklə rəsmin passiv zəmini olmaqdan çıxır; öz keçmişini daşıyan, üzərinə yeni işarələrin əlavə edildiyi aktiv bir məkana çevrilir.
Bu səthin üzərində istifadə etdiyim akrilik tag qələmi isə xətti yalnızca bir kontur olmaqdan çıxarır. Fiqürlərin sərhədlərini çəkərkən əlimi mümkün qədər qaldırmadan, bir tag aktının davamlılığını və ritmini izləyirəm. Əvvəlcədən müəyyən edilmiş fiqürləri ənənəvi mənada "çəkmirəm"; əlin hərəkəti ilə fiqürün ortaya çıxması arasında birbaşa bir əlaqə qururam. Bu səbəbdən xətt, təmsil vasitəsindən öncə bir bədənsel iz, jest və hərəkət qeydidir.
Bu yanaşma, Jackson Pollock'un rəsm səthini bədənsel hərəkətin məkanına çevirən jest anlayışı ilə Jean-Michel Basquiat'nın küçə mənşəli işarə, yazı, fiqür və birbaşa çizim dilinin tarixi mirası ilə bir dialoq qurur. Lakin burada məqsəd bu sənətçilərin vizual dilini yenidən istehsal etmək deyil; soyut ekspressionist jest ilə graffiti taginin ortaq hərəkətsel köklərini müasir bir fiqürativ sistem içərisində yenidən düşünməkdir.
Xətt təkrarlandıqca fiqürlər çoxalır. Yan-yana, üst-üstə və bir-birinin içinə keçərək ortaya çıxan üzlər, bədənlər və üzvi formlar heç vaxt tam mənasıyla bir-birinin eyni deyildir. Bir-birindən törəyən qohum fiqürlər, variasiyalar və vizual mutasiyalar kimi davranırlar. Tək fiqür getdikcə əhəmiyyətini itirir; onun yerini kollektiv bir bədən, anonim bir izdiham ya da öz içində çoxalan bir orqanizm alır. Xüsusilə insan və heyvanı çağrışdıran formaların bir-birinə yaxınlaşması, kimliyin sabit və qəti sərhədlərini daha da qeyri-müəyyənləşdirir.
Burada graffitinin "imza" xüsusiyyəti də dönüşür. Tag adətən sənətçinin özünü ictimai məkanda görünür etmə, "burada idim" demə aktıdır. Mənim praktikamda isə bu şəxsi işarə təkrarlandıqca çoxalır, fiqürün sərhədinə çevrilir və nəhayət fərdi kimliyi anonim bir vizual izdihamın içərisində əritmyə başlayır. İmza, kimlikdən naxışa; naxışdan bədənə; bədəndən yenidən bir işarəyə çevrilir.
Kompozisiyaların ətrafında buraxdığım rəngli və naxışsız alan isə bu dönüşümün ikinci bir kontekstini yaradır. Bir növ paspartu kimi işləyən bu alan, küçədən qoparılmış bir divar parçasını və ya ictimai bir səthin qalereyada yenidən çərçivələnməsini ima edir. Beləliklə əsər, ictimai məkan ilə institusional sənət məkanı, azad işarə ilə çərçivəyə alınmış sənət obyekti arasındakı sərhəddə yerləşir.
Abstract Graffiti, bu mənada graffiti estetikasını rəsmə daşıyan bir seriyadan daha artıqdır. Əsərlər, jestin necə bir kimlik yaratdığını, təkrarın fərdiliyi necə dönüşdürdüyünü və bir səthin üzərinə buraxılan işarələrin necə vizual bir yaddaşa çevrildiyini araşdırır.
Nəticədə ortaya çıxan fiqürlər nə yalnızca portret, nə də yalnızca naxışlardır. Onlar; bədən, işarə, yaddaş və hərəkətin üst-üstə düşməsiylə oluşan vizual orqanizmlərdir. Rəsm burada bir görüntünü təmsil etməkdən çox, bir səth üzərində baş verən davamlı bir oluş prosesinin qeydinə çevrilir.
