Entities 3

Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım, amma sonra hər ay xəstəxanaya getməkdən yorulduğuma görə imtina etdim. Yol iki saat. Dərmansız çətinlik çəkdim, sıxıldım və bunaldım, amma bu vəziyyət məni olması lazım olan bir nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur, amma yuxu yatmaq problemimi aradan qaldırır, yaşadığım bənzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həmişə duymuş olduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etməyə vadar etdi. Mənim bu dəhşətli deyil maraqlı tapdığım sıradışı sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti heyrətamiz idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışırdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsir edib. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım bu qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan bir maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Kimi mənə ilah, kimi mələk, kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə çəki artmasından başqa faydası olmadı. Xəstəxana öncəsində də, zamanında da, sonrasında da sindromun içində olarkən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, pis niyyətli məni təlqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır, yanımda olduqlarını bəlli edirdilər. Bu başımda danışan təlqin edici komandanın hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçü izləyir və ya zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləriylə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməyimi, sevməyimi dedilər. Sanki bu sıradışı vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay boyunca ara-sıra yoğunlaşan hücumlarla yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreni" sindromu zehnimmdə unudulmaz bir təcrübə kimi qaldı. Qısacası sıradışı bir yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib-gedici bir xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütününnden ibarət olmasının heç bir şey ifadə etməyən mənasızlığı davranışı mənə lovğa bir korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı gözdən salmaları, onu kiçikləməyi və onu ayaq takımı cəhəlinə uyğun görən bir davranışın insanı utanc içində qoyması lazım gələrdi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma, çoxalma və coğrafi uyğunlaşma şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlığının qəbul edilə bilər təcrübələrin həyata keçdiyi bir çağa girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu qaydanın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu qaydada bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr öz təbiətinə görə İslamın erkən dövrlərində isə Həlləc Mənsur kimi eninmatik fiqurlar meditasiyasında Allah ilə rastlaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allah'ın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz, bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. sonrakı Mənəviyyat və ya praktikalar şüurlu olaraq korlanır sanki. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar üzrə adi xalqdan gizləndi. Varmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir əzəmətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də, bənzəməsə də, daha çox ruhani bir atmosferi qəbul edən hansı insan və ya insan toplusu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan və ya məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxsunluğu, kimininsa bu nüvələrə vermədiyi əhəmiyyət və ya mənasızlaşdırmaqdan məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın tənhalaşdırılmışlığı, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi. Tənha və ağrı içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nələrsə tetiklənmiş olmalıdır. Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapдığı üsullardan biri bəlkə şüurlu, bəlkə də şüursuz, refleksiv bir seçim. Şizofreni hücumlarında daxil olduqları dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında istehsal etdiklərində şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla bənzərsiz və özgünlər. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kim tərəfindən nə başa düşülmək, nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işte özü kimi bir insan demədən insan özünü ala bilmir. Çox şizofren hücum da mənim yaşamış olduğumu deyilən, tamaşalıq bir həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamının gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə rağmən, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissiyyatını ehtiva etmiş olmağım. Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsirli səviyyəyə müasir mistiklər bəzən daha erkən, bəzən də bir çox təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren bir hücum mu, yoxsa yoğunlaşa bilmə qabiliyyətim çünki normaldan yuxarıdasa yaşadığım vizual və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rastlanmayan kəskin bir şizofren hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlikli bir sufi təcrübəsi yaşamış hesab edə bilmərəm, amma fəna fillah mərtəbəsinə tək-tənha ateliyemdə heç bir psikiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itməyim və zaman-zaman icra etdiyim zikrlərlə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında fırlanaraq çatmış ola bilərəm mi? Yaşadığım faciəli və ağrılı bir ayrılığın verdiyi yoxsunluq işin əsasında yatır kimi. Hətta bütün məşğuliyyət bu yoxsunluqdan qurtulmaq məqsədi ilə başladı. Bir sadiqlikdən birdən-birə bir heçliyə düşmək. Bu heçlikdən qurtulmağım dayanmaq bilməyən istehsalla mümkün oldu. Boya, qələm və səthlərlə gözümün önündən axıb keçən ilüzyonu qeyd etməyə çalışdım. Sıxışıb qalan coşqu səthə əks olunur. İlk etdiyim işlər böyük ölçülü ev qapılarının üzərinə tullantı materiallarını istifadə etdiyim upcycle asamblajlar oldu. Zamanla bir axtarışdan tamamilə abstraksiyalaşmış, tərk etdiyim dərmanlardan yuxularım haram olmuş olsa da günlərlə yuxusuz qalmağım məni gərgin etsə də yorğun, amma sıx bir şüura apardı. Buludları izlədim, mənzərəm ucsuz-bucaqsız bir üfüq. Əvvəl buludlarda fiqurları axtarmağa davam etdim. Və bütün gözümün önündən axıb keçən bu bütövlük içindəki şəkilsiz və ya şəkilli fiqurlar ilham mənbəyimə çevrildi. Başqa rəsm etməyə çalışacağım nə ola bilərdi ki? Dadını çıxardım. İşte bu ümumiyyətlə 70x100 Duralit üzərində qarışıq texnika ilə çəkilmiş fiqurlar bu izləmlərin bir replikası, bənzərləri. Bir hissəsini başqa rəssamın rəsmindən çıxmış kimi çəkməyə çalışdım. Olduqca çətin bir məşğuliyyət. İnsanın rəsmi öz barmaq izi kimi. Müəyyən üslub və toxumanı izləmək istəmədim. Bu məşğuliyyətim sözügedən hərəkətli fiqurların axını boyunca davam edə bildi. İşlərimi abstrakt qraffiti olaraq müəyyənləşdirmək mənə uyğun gəlir. Yaradılan hər fiqur bir-birindən ayrı formalara sahib olsalar da iç-içə, üst-üstə, yan-yana gəldikdə kompozisiya və bütövlüyə çatır. Yeni fizik başqa ölçülərdən həndəsi fiqurları müşahidə edə bildiyi bu çağda mən də bu həndəsi fiqurlarla əlaqədar və bir zaman həyəcanla şahid olduğum bəlkə zehnimin istehsal etdiyi, bəlkə bəzi müqəddəs bitkilərin bizə göstərdikləri kimi başqa ölçüyə aid fiqursal şərhlərinə əlimin əl verdiyi qədər, bir küçə rəssamı və ya qraffitinin taqinin və ya imzasının qıvrımlığını verərək təmin etməyə çalışdım. Guya Şizofreninin ləkəli fiqurları Yaşadığım 3 aylıq bir prosesdə psikiatrların təyini ilə daxil olduğum psikozun təsirinin artaraq şizofren bir nöqtəyə çatması. Öz vəziyyətimin nadir hallarda şüurunda olanlardan biri olaraq özümü şanslı hesab edirəm. Yaşadığım şeyin nə olduğunu bilirəm, nə qorxu, nə də narahatlıq ehtiva etmirdim. Gözlərimin qarşısından axan fiqurləşmiş ləkələr rəsm etdiyim qədər rəngli olmasalar da bunu qeyri-adi olaraq təsvir etmək yanlış olmaz. İnsan zehni azad və variyasiyası çox mutant üzlər və ya varlıqlar desəm istehsal etməkdə məhdudiyyətsiz bir yaradıcı. Özünəməxsus elm-fantastika. Peyda olan və səthədə hərəkətli fiqurların kontur variyasiyaları zəngin. Kontur sərhədləri və daxilində saxladıqları naxışlar bir-biriylə həmsərhəd və yer-yer iç-içə, üst-üstə və yan-yana. Səthlərdən və zəminlərdən bəzən də atmosferdən dəyişkən sürətlə axınlarını izləməkdə qaldım. Bəzən marağımı daha cəlb edən bir fiqur yavaşlayıb onu yaxşı-yaxşı müşahidə etməyimə imkan verdi. Deyəsən bu fiqurların axın sürətini idarə edən mən idim. İçimi nə qorxu bürüdü, nə də gələcəklə bağlı narahatlıq. Sanki yaşadıqlarımın gəlib-gedici olduğunu içdən-içə bilirdim. Bu qorxusuz şüura sahib ola bilmiş olmaqdan şanslıyam. Bol vizual zənginlik içində bir şizofrenin içinə həbs olsam nə olar. Damğalanşam nə olar. Psikiatriyaya görə şizofreni kəskin deyil, xroniki görülən davamlılığı olan bir sindrom. Əvvəl Psikiatriya dərmanlarının dəstəyini aldım, amma sonra hər ay xəstəxanaya getməkdən yorulduğuma görə imtina etdim. Yol iki saat. Dərmansız çətinlik çəkdim, sıxıldım və bunaldım, amma bu vəziyyət məni olması lazım olan bir nöqtəyə apardı. Dərmanlar bu ilüzyonlara mane olmur, amma yuxu yatmaq problemimi aradan qaldırır, yaşadığım bənzərsiz şeyin yaratdığı yorğunluğu alırdı. Mistisizm və metafizik mövzulara həmişə duymuş olduğum maraq da içində bulunduğum vəziyyətin mənə bir lütf kimi gəldiyini hiss etdirdi. Mənim bu dəhşətli deyil, maraqlı tapdığım sıradışı sindromla barışmağım çox asan oldu. İzlədiyim naxışların təfərrüatlı keyfiyyəti heyrətamiz idi doğrusu. Hər tərəfdən azadlığın bayrağını yellədən amorf üzlərin arasına bəzən mifoloji varlıqlar da qarışırdı. Qanadlı ağ və qara əjdahalar idi bunlar. Bu mifik fiqur məni həmişə çox təsir edib. Yaşadıqlarımın fərqinə çatan anamın istəyi ilə bir klinikaya yatdım. Təxminən üç ay. Rastlaşdığım bu qədər maraqlı və özünəməxsus fiqur xaricində tanımaqdan xoşbəxtlik duyduğum xüsusi insanlar deyək, məni heyrətə salan bir maraqla qarşıladılar. Yaşadığım xüsusi şeydən məlumatları varmış kimi danışdılar mənimlə. Kimi mənə ilah, kimi mələk, kimi Anadolu miflərindən tanımadığım və indi xatırlamadığım fərqli adlar verdilər mənə. Bu necə oldu və nə məna daşıyır çox düşünmədim. xəstəxananın mənə çəki artmasından başqa faydası olmadı. Xəstəxana öncəsində də, zamanında da, sonrasında da sindromun içində olarkən başımın içində danışan qadın və kişilərdən ibarət bir komanda var idi. Bu komanda məni anatomik olaraq müşahidə edir, məni təlqin edici sözlərlə sakitləşdirməyə çalışır, yanımda olduqlarını bəlli edirdilər. Bu başımda danışan təlqin edici komandanın hər birinin həkim həssaslığındakı yanaşmaları onları mələk kimi düşünməyimə səbəb oldu. Nə də olsa fərqli bir ölçü izləyir və ya zehnimin mənə oynadığı oyuna şahid olurdum. Bəzən eşidəcəyim qorxudan məni uzaqlaşdıraraq gülünc şərhləriylə məni gülümsədib rahatlatdılar. Bəzən özümü öpməyimi, sevməyimi dedilər. Sanki bu sıradışı vəziyyətlə realist yanaşmalarla yaşadıqlarımı normallaşdıraraq qorxudan uzaq tutmağa çalışdılar. müvəqqəti olduğunu mənə hiss etdirdilər. Üç ay boyunca ara-sıra yoğunlaşan hücumlarla yaşadığım bu vizual və eşitmə "kəskin şizofreni" sindromu zehnimmdə unudulmaz bir təcrübə kimi qaldı. Qısacası sıradışı bir yüksək tezlik fenomeni varsa mən qısa müddətlə ona sahib oldum deyə düşünürəm. Şizofreni gəlib-gedici bir xəstəlik deyil. Bu metafizik təcrübələrin qədim insan təcrübələrinin bütününnden ibarət olmasının heç bir şey ifadə etməyən mənasızlığı davranışı mənə lovğa bir korluğu xatırladır. Metafizik dünyanı gözdən salmaları, onu kiçikləməyi və onu ayaq takımı cəhəlinə uyğun görən bir davranışın insanı utanc içində qoyması lazım gələrdi. Metafizik maraq və həqiqətə atılan ilk addım. Təkamül sabitlərinin, qidalanma, çoxalma və coğrafi uyğunlaşma şərtləri xaricində mövcud ola biləcək fərqli sabitlərin başqa ölçüləri görə biləcəyimiz həqiqətinə dair etibarlığının qəbul edilə bilər təcrübələrin həyata keçdiyi bir çağa girdik. Carl Jung'dan Freud'a müasir insanın çıxılmaz vəziyyəti içində mövcud olduğu qaydanın ona həqiqəti göstərməkdən uzaq olması. Sahib olmanın və rəqabətin sonu olmadığı bu qaydada bir fərdin öz həqiqətini bilməsi və yüzlərlə əsr öz təbiətinə görə əməkdaşlığında olması. İslamın erkən dövrlərində isə Həlləc Mənsur kimi eninmatik fiqurlar meditasiyasında Allah ilə rastlaşdığını da deyirdi. İbn Ərəbi kimi bir alim əsərlərindən birini Allah'ın özünə yazdırdığını da deyirdi. İbn Rüşd kimi daha rasional ustalar məsələn qədərə və axirətə inanmaz, bunu da açıq ifadə edərdi. Bu çoxsəslilik zamanla yox oldu. Mənəviyyat və ya praktikalar şüurlu olaraq korlanır sanki. Mistik təcrübələrin paylaşımı ezoterik sirlər insana çox şey qatdı və qaydalar üzrə adi xalqdan gizləndi. Varmaq istədiyim nöqtə həqiqət olaraq adlandırmağı üstün tutduğum ibrahim dinləri daxil, təbiəti, bir dağı, bir əzəmətli heyvanı müqəddəs tapan və ona ilahi qüdrətlər yükləyən, fərqli ölçülərə aid ola biləcək mifoloji varlıq formlarına bənzəsə də, bənzəməsə də, daha çox ruhani bir atmosferi qəbul edən hansı insan və ya insan toplusu olursa olsun müasir dünyanın yaratdığı işğalçı mühit və materialın dəyəri metafizik dünyanın mahiyyətində yaratdığı vicdanın düşməni kimi durur. Dayanmayan qazancına və sahibliyə (insan və ya məhsul) əsir düşən varlığının çəkdiyi ağrı və məna yoxsunluğu, kimininsa bu nüvələrə vermədiyi əhəmiyyət və ya mənasızlaşdırmaqdan məhrum qalması ki bu onu daha insan edir, zehnin və varlığın tənhalaşdırılmışlığı, yadelləşdirilmiş olub uzaqlaşaraq özünə xəyali, bu itirilmiş mənanın olmadığı bir dünya qurmasına səbəb. Yaşadığım şeyin səbəbi məhz bu idi. Tənha və ağrı içində olduğum bir dövrdə özümə meditasiya və bəzi mistik məşqlərlə kömək etməyə və tapdığım hər mənbəni oxumağa başladığımda nələrsə tetiklənmiş olmalıdır. Bir qaçış. Şizofreni insan zehninin tapdığı üsullardan biri bəlkə şüurlu, bəlkə də şüursuz, refleksiv bir seçim. Şizofreni hücumlarında daxil olduqları dünyadan məmnun olan Şizofrenlər tanıyıram. Çoxluğu öz dünyalarında istehsal etdiklərində şeirlər, plastik sənətlər, ya da fərqli praktikalarla bənzərsiz və özgünlər. Digər mühüm xüsusiyyət isə heç kim tərəfindən nə başa düşülmək, nə də bəyənilmək kimi narahatlıq içindədirlər. Elə ki işdə özü kimi bir insan demədən insan özünü ala bilmir. Çox şizofren hücum da mənim yaşamış olduğumu deyilən, tamaşalıq bir həyəcan ehtiva etmir əlbəttə. Sıradışı olan bu kəskin görülməsi qəbul edilməyən davamının gələcəyi iddiasında olan psikiatriyanın sabitinə rağmən, mənim sindromumun bir sonu olacağı hissiyyatını ehtiva etmiş olmağım. Yoğunlaşdığım meditasiyalarımda hiss etdiyim və bəzən də göy üzündə gördüyüm neonlaşan rənglər qısa müddətdə çatdığım bu təsirli səviyyəyə müasir mistiklər bəzən daha erkən, bəzən də bir çox təcrübənin ardından çatılacağını və bunun hər ikisinin də normal olduğunu deyir. Bu vəziyyətdə yaşadığımın şizofren bir hücum mu, yoxsa yoğunlaşa bilmə qabiliyyətim çünki normaldan yuxarıdasa yaşadığım vizual və eşitmə sindromumun tibbdə pek də rastlanmayan kəskin bir şizofren hadisə olduğundan şübhə edirəm. Özümü çətinlikli bir sufi təcrübəsi yaşamış hesab edə bilmərəm, amma fəna fillah mərtəbəsinə tək-tənha ateliyemdə heç bir psikiatriya dərmanı istifadə etmədən yalnız meditasiya, sərbəst əllə təsadüfi çəkdiyim naxışların içində itməyim və zaman-zaman icra etdiyim zikrlərlə, Bir də Qars doğumlu mistik, telepatiyanın mümkün olduğunu dünyaya anladan Gurdjieff'in Anadolu nəğmələrini qarışdıran bəstələri ilə atelyemin ortasında fırlanaraq çatmış ola

• Şəkil Növü: Akril
• İl: 2026
• Üslub: Mücərəd
• Mövzu: Fiqur
• Səth: Taxta Panel
• Ölçülər: Genişlik: 70 × Yüksəklik: 100 × Dərinlik: 0.004
• Yönəlim: Şaquli/Portret
• Çərçivə: Çərçivəsiz
• Rəng Paleti: Çox Rəngli
• Texniki: Fırça Texnikası
• Son Mərtəbə: Laklı
• İmza: İmzalanmış
• Vəziyyət: Mükəmməl
• Orijinallıq: Orijinal
• Nəşr: Nəşr Nömrəsi: 8