
Çirkli İzdiham
TR
Taxta panel üzərində qarışıq texnika
₺ 50,000
Ekim Mağden' - daha çox əsər
ABSTRACT GRAFFITI
Abstract Graffiti adlandırdığım bu fiqurativ işlər, jest, bədən, təkrar, şəhər səthi və vizual kimlik arasındakı əlaqəni araşdıran bir rəssamlıq praktikasıdır. Əsərlər, graffitinin birbaşa və şəxsi işarətləmə aktını, rəssamlığın tarixi jest anlayışıyla qarşılaşdıraraq, ictimai məkana aid vizual bir dili taxta panel üzərində yenidən qurur.
Taxta panellər üzərində akrilik boya ilə yaratdığım səthler, tək bir görüntünün fonu olmaqdan daha çox, qatlı və daim dəyişən birer palimpsest kimi nəzərdən keçirilir. Müxtəlif rənglərin üst-üstə gəlməsi, bir-birini örtməsi, görünən etməsi və qismən silməsi; zamanla dəfələrlə boyanmış, aşınmış və yenidən yazılmış şəhər divarlarının vizual yaddaşını çağırışdırır. Səth beləliklə rəsmin passiv zəmini olmaqdan çıxır; öz keçmişini daşıyan, üzərinə yeni işarətlərin əlavə edildiyi aktiv bir sahəyə çevrilir.
Bu səthin üzərində istifadə etdiyim akrilik tag qələmi isə xətti yalnızca bir kontur olmaqdan çıxarır. Fiqurların sərhədlərini çəkərkən əlimi mümkün qədər qaldırmadan, bir tag aktının davamlılığını və ritmini izləyirəm. Əvvəlcədən müəyyən edilmiş fiqurları ənənəvi mənada "çəkmirəm"; əlin hərəkəti ilə fiqurun ortaya çıxması arasında birbaşa bir əlaqə qururam. Bu səbəbdən xətt, təmsil vasitəsindən əvvəl bir bədəni iz, jest və hərəkət qeydidir.
Bu yanaşma, Jackson Pollock'un rəsm səthini bədəni hərəkətin sahəsinə çevirən jest anlayışı ilə Jean-Michel Basquiat'nın küçə mənşəli işarət, yazı, figur və birbaşa çizim dilinin tarixi mirası ilə bir dialoq qurur. Lakin burada məqsəd bu sənətçilərin vizual dilini yenidən istehsal etmək deyil; soyut ekspressionist jest ilə graffiti tag'inin ortaq hərəkəti kökünü müasir bir fiqurativ sistem içərisində yenidən düşünməkdir.
Xətt təkrarlandıqca figurlar çoxalır. Yan-yana, üst-üstə və bir-birinin içinə keçərək ortaya çıxan üzlər, bədənlər və üzvi formlar heç vaxt tam mənasıyla bir-birinin eyni deyildir. Bir-birindən törəyən qohum figurlar, variasiyalar və vizual mutasiyalar kimi davranırlar. Tək figur getdikcə əhəmiyyətini itirir; onun yerini kollektiv bir bədən, anonim bir izdiham ya da öz içində çoxalan bir orqanizm tutur. Xüsusilə insan və heyvanı çağırışdıran formaların bir-birinə yaxınlaşması, kimliyin sabit və qəti sərhədlərini daha da qeyri-müəyyənləşdirir.
Burada graffitinin "imza" keyfiyyəti də dəyişir. Tag normalda sənətçinin özünü ictimai məkanda görünən etmə, "burada idim" demə aktıdır. Mənim praktikamda isə bu şəxsi işarət təkrarlandıqca çoxalır, fiqurun sərhədinə çevrilir və nəhayət fərdi kimliyi anonim bir vizual izdihamın içərisində əritmə başlayır. İmza, kimlikdən naxışa; naxışdan bədənə; bədəndən yenidən bir işarətə çevrilir.
Kompozisiyaların ətrafında buraxdığım rəngli və naxışsız alan isə bu dönüşümün ikinci bir kontekstini yaradır. Bir növ paspartu kimi işləyən bu alan, küçədən qoparılmış bir divar parçasını və ya ictimai bir səthin qalereyada yenidən çərçivələnməsini ima edir. Beləliklə əsər, ictimai məkan ilə institusional sənət məkanı, azad işarət ilə çərçivələnmiş sənət obyekti arasındakı sərhəddə yerləşir.
Abstract Graffiti, bu mənada graffiti estetikasını rəssamlığa daşıyan bir seriya olmaqdan kənara çıxır. Əsərlər, jestin necə bir kimlik yaratdığını, təkrarın fərdiliyi necə dəyişdirdiyini və bir səthin üzərinə buraxılan işarətlərin necə vizual bir yaddaşa çevrildiyini araşdırır.
Nəticədə ortaya çıxan figurlar nə yalnız portret, nə də yalnız naxışlardır. Onlar; bədən, işarət, yaddaş və hərəkətin üst-üstə gəlməsiylə oluşan vizual orqanizmlərdir. Rəssamlıq burada bir görüntünü təmsil etməkdən çox, bir səth üzərində baş verən daimi bir oluş prosesinin qeydinə çevrilir.
